W sierpniu 2025 r. EFSA opublikowała aktualizację oceny dietetycznej ekspozycji na ołów w europejskiej populacji.
W 2025 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opublikował raport “Dietary exposure to lead in the European population”, który przedstawia aktualną ocenę chronicznej ekspozycji dietetycznej na ołów w populacji Unii Europejskiej. Analiza opiera się na danych dotyczących spożycia żywności z 23 krajów UE oraz na szerokiej bazie wyników oznaczeń stężenia ołowiu w produktach spożywczych.
Zgodnie z oceną EFSA, najwyższe narażenie dietetyczne na ołów dotyczy niemowląt oraz małych dzieci (toddlers). Wynika to przede wszystkim z relacji pomiędzy ilością spożywanej żywności a masą ciała - dzieci spożywają więcej żywności w przeliczeniu na kilogram masy ciała niż dorośli.
EFSA podkreśla, że:
-niemowlęta osiągają najwyższe wartości ekspozycji w górnych percentylach rozkładu (95. percentyl),
- małe dzieci (toddlers) charakteryzują się najwyższą średnią ekspozycją dietetyczną,
- u dzieci, młodzieży i dorosłych ekspozycja jest niższa, ale nadal powszechna, ponieważ ołów występuje w wielu podstawowych grupach produktów spożywczych.
Raport wskazuje, że dieta jest głównym źródłem przewlekłego narażenia na ołów w populacji ogólnej, niezależnie od wieku.
EFSA wyraźnie zaznacza, że nie jeden produkt, lecz kilka kategorii żywności odpowiada za największy udział w całkowitej ekspozycji dietetycznej na ołów. Kluczowe znaczenie ma zarówno stężenie ołowiu w danym produkcie, jak i częstość jego spożycia.
Jedną z najważniejszych kategorii żywności pod względem zawartości ołowiu są mięso i produkty mięsne, przy czym EFSA wskazuje na istotne różnice pomiędzy poszczególnymi ich rodzajami.
Szczególnie wysokie stężenia ołowiu odnotowano w mięsie dzikich zwierząt (tzw. game mammals), zwłaszcza w mięsie dzika, jelenia i sarny. EFSA jednoznacznie podkreśla, że obecność ołowiu w tej grupie wynika głównie z pozostałości amunicji ołowianej, która może pozostawać w tkance mięśniowej po odstrzale.
Spożycie dziczyzny, nawet okazjonalne, może znacząco zwiększać ekspozycję na ołów, szczególnie w scenariuszach uwzględniających próbki o bardzo wysokich stężeniach tego metalu.
W raporcie wskazano również na wysoki udział niektórych przetworów mięsnych, zwłaszcza surowych, dojrzewających wędlin (np. kiełbasy dojrzewające, salami, wyroby typu „cured ripened raw sausages”). Produkty te cechują się relatywnie wyższymi stężeniami ołowiu w porównaniu do wielu innych przetworów mięsnych, a jednocześnie są często spożywane przez osoby dorosłe. Z tego względu stanowią istotne źródło ekspozycji na ołów w tej grupie wiekowej.
Źródło: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/9577